Hôm qua 10-12, bước sang ngày làm việc thứ hai QH họp phiên toàn thể tại Hội trường Ba Đình dưới sự chủ trì của chủ tịch QH Nông Đức Mạnh. Buổi sáng, QH nghe Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của QH báo cáo và thuyết trình về các vấn đề mà hội đồng và các các ủy ban này đảm trách.
Các nhiệm vụ về kinh tế – xã hội ngân sách nhà nước 1993
Thuyết trình của Ủy ban kinh tế và ngân sách của QH do Chủ nhiệm ủy ban Mai Thúc Lân trình bày, cho biết: Thành tựu nổi bật trong năm 1992 của nước ta là làm phát tiếp tục được kiềm chế và đẩy lùi một bước quan trọng; đồng thời sản xuất, lưu thông hàng hóa, xây dựng phát triển với nhịp độ khá, giá cả thị trường không có biến động lớn. Đời sống nhân dân nhìn chung được ổn định, ở một số vùng và một bộ phận dân cư được cải thiện. Đây là là căn cứ quan trọng để ổn định và phát triển kinh tế – xã hội trong năm 1993 và những năm sau. Về nhiệm vụ năm 1993, Ủy ban cho rằng cần tập trung chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, chú trọng mở rộng thị trường, tiêu thụ sản phẩm; kiềm chế và kiểm soát lạm phát, thực hiện tốt việc huy động nguồn vốn trong nước, tranh thủ cao nhất các nguồn vốn bên ngoài để đầu tư xây dựng các công trình then chốt. Mặt khác, vấn đề lập lại trật tự, kỷ cương, phép nước trong quản lý nhà nước, quản lý kinh tế – xã hội, nhất là việc chống tham nhũng, buôn lậu phải được coi là nhiệm vụ hết sức quan trọng. Thuyết trình cũng nhấn mạnh một số chủ trương và biện pháp nhằm đảm bảo thực hiện những nhiệm vụ kinh tế – xã hội mà Chính phủ đã đề ra.
Quan tâm hơn vùng dân tộc thiểu số số và miền núi
Chủ tịch Hội đồng dân tộc của QH Y Ngông Niê Kđăm trình bày trước QH thuyết trình của Hội đồng Dân tộc về một số vấn đề đầu tư ngân sách năm 1993 ở các vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Thuyết trình ghi nhận năm 1992, Chính phủ và các bộ đã quan tâm hơn công tác dân tộc thiểu số miền núi. Đầu tư cho các chương trình và dự án phát triển kinh tế – xã hội đã tăng. Tuy vậy, còn một số nhược điểm yếu kém cần khắc phục. Trên cơ sở Nghị quyết 22 của Bộ chính trị và các nghị quyết của QH về vấn đề này, Chính phủ và cán bộ cần quan tâm hơn đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nhất là trên các lĩnh vực giao thông thủy lợi, điện, nước sinh hoạt tổ chức định canh, định cư gắn xây dựng vùng kinh tế mới; phát triển sự nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế, nhất và việc phòng chống các bệnh bướu cổ, sốt rét, cải thiện phương thức cấp, phát, quản lý và sử dụng vốn đầu tư cho các tỉnh miền núi.
Sự nghiệp văn hóa giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ
Sau khi ghi nhận sự chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực này trong năm 1992, thuyết trình của Ủy ban văn hóa, giáo dục thanh niên thiếu niên và nhi đồng cho do do Chủ nhiệm Ủy ban Trần Thị Tâm Đan trình bày nêu ra những tồn tại và kiến nghị: Đầu tư của ngân sách Nhà nước cho lĩnh vực này cần tập trung vào những chương trình trọng điểm, kiên quyết tránh dàn trải, phân tán, ít hiệu quả. Coi trọng các nguồn thu ngoài ngân sách cho các sự nghiệp văn hóa, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ. Có chính sách thỏa đáng đối với nhân tài; giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa, kiên quyết chống văn hóa độc hại.
Những vấn đề xã hội bất xúc
Thuyết trình của Ủy ban về các vấn đề xã hội do Chủ nhiệm ủy ban Nguyễn Thị Thân trình bày, nêu rõ những cố gắng đáng mừng khi việc thực hiện chính sách xã hội trong nền kinh tế thị trường đã được xã hội hóa. Việc chăm sóc đời sống gia đình liệt sĩ, thương binh, người tàn tật, người già, trẻ em mồ côi, lang thang được Nhà nước và nhân dân quan tâm, có nhiều việc làm nhân ái thiết thực. Cuộc vận động “Xóa đói, giảm nghèo” được lòng dân, giúp nhiều gia đình ra khỏi nghèo khó. Thuyết trình nêu bậc một số vấn đề xã hội bức xúc, nhất là về giải quyết việc làm, sắp xếp lao động trong khu vực Nhà nước; về giảm biên chế hành chính – sự nghiệp; về cho vay vốn dự án nhỏ… Thuyết trình báo động về tệ nạn xã hội, nhất là tệ nạn mại dâm, nạn nghiện hút, cờ bạc… có chiều hướng tăng; và lưu ý, Chính phủ phải có biện pháp khắc phục, nhằm phát triển kinh tế đi đôi với ổn định và làm làm trong lành xã hội.
Tiếp đó, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh Đặng Quân Thụy thuyết trình trước QH một số vấn đề cần lưu ý về quốc phòng an ninh, đảm bảo cho mặt công tác này được thực hiện có hiệu quả hơn, bảo vệ vững chắc Tổ quốc góp phần vào sự nghiệp đổi mới và mở cửa đất nước.
Về phát triển khoa học công nghệ bảo vệ môi trường
Thuyết trình của Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường do chủ nhiệm ủy ban Vũ Đình Cự trình bày, nêu bật những đóng góp của sự nghiệp phát triển khoa học, triển khai công nghệ vào sản xuất, một trong những nhân tố tạo nên thành tựu năm 1992 về nông nghiệp, công nghiệp, khoa học, xã hội và khoa học quản lý, trong lĩnh vực quốc phòng an ninh. Thuyết trình làm rõ một số vấn đề về bảo vệ môi trường hiện nay, kiến nghị Chính phủ cần có biện pháp hữu hiệu chặn đứng các ngành hành động hủy hoại, gây ô nhiễm môi trường, bảo vệ tài nguyên khoáng sản; kiến nghị QH và chính phủ ban hành đồng bộ các chính sách ưu đãi, nhất là cơ chế tài chính, có chú ý đặc thù khoa học học và công nghệ. Có như vậy khoa học và công nghệ mới là lực lượng sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm hàng hóa, trở thành động lực trong sự nghiệp đổi mới đất nước.
Chống tham nhũng và buôn lậu có chuyển động mới nhưng tình hình còn nghiêm trọng
Báo cáo của Chính phủ về tình hình thi hành pháp luật, đấu tranh chống tham nhũng và buôn lậu do Tổng thanh tra nhà nước Nguyễn Kỳ Cầm thừa ủy quyền Thủ tướng trình bày, được các đại biểu hệ sức chú ý. Báo cáo nêu rõ: Mặc dù chính phủ và các cơ quan chính phủ có nhiều cố gắng trong thực hiện các văn bản pháp luật, kiện toàn tổ chức, phương thức xã hoạt động góp phần phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững an ninh – quốc phòng nhưng việc ban hành các văn bản pháp quy để thi hành pháp luật còn quá chậm; ý thức chấp hành không nghiêm; việc kiểm tra, đôn đốc không thường xuyên. Về chống tham nhũng, Tổng thanh tra Nhà nước đã báo cáo với QH dù với số liệu chưa đầy đủ trong năm nay đã phát hiện 2966 vụ tham nhũng gây thiệt hại 92366 triệu đồng, khởi tố 1100 vụ với 1914 bị can. Có ba bị cáo bị phạt tù chung thân, tám bị cáo khác bị phạt tù từ 8 đến 15 năm, 487 bị cáo được hưởng án treo. Về chống buôn lậu đã phát hiện và xử lí hơn 50 nghìn vụ. Đáng chú ý là thanh ta tài chính tại 27 tỉnh, thành phố đã phát hiện 512,8 tỷ đồng tồn đọng chậm nộp ngân sách; các khoản thu nhưng không dưa vào ngân sách là 257,8 tỷ đồng. Báo cáo cũng nêu lên 13 vụ án đã được phát hiện cho thấy tham nhũng, buôn lậu là rất trầm trọng , hình thành các băng, nhóm, liên quan cả đến sứ quán Việt Nam tại một số nước…Tình trạng buôn lậu đang lũng đoạn nền kinh tế nước ta. Uớc tính giá trị hàng lậu lưu thông trên thị trường nội địa chín tháng qua ba nghìn tỷ đồng, nhập lậu rồi xuất khoảng chín nghìn tỷ đồng. có năm nguyên nhân dẫn đến tình trạng tham nhũng và buôn lậu hiện nay, trong đó có nguyên nhân thuộc trách nhiệm của người đứng đầu nhiều cấp, nhiều ngành. Án tham nhũng buôn lậu tồn đọng nhiều. Trong năm 1993, cuộc đấu tranh chống tham nhũng, buôn lậu cần được thực hiện với phương châm kiên quyết, kiên trì và liên tục, hướng trọng tâm vào các lĩnh vực quản lý và sử dụng các nguồn từ ngân sách, xây dựng cơ bản, xuất nhập khẩu các nguồn viện trợ phi chính phủ, thu thuế, quản lý sử dụng đất đai. Chống buôn lậu tập trung vào các tuyến đường biên giới, đường sắt, thủy, đường bộ và đường không, hải quan, thương mại… Trong các biện pháp đấu tranh, có việc chấm dứt các cơ quan nhà nước đoàn thể, tổ chức chính trị, các lực lượng vũ trang làm “dịch vụ, kinh doanh”, đời sống; xác định định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, làm trong sạch nội bộ các cơ quan bảo vệ pháp luật…
Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Phạm Hưng trình bày trước QH báo cáo về công tác toà án năm 1992 và một số nhiệm vụ trọng tâm năm 1993. Sau khi báo cáo tình hình công tác xét xử hình sự sơ thẩm và chung thẩm, báo cáo tường trình về việc xét xử các loại tội tham nhũng mà buôn lậu trong đó thoáng các cấp đã sẽ xử Nghiêm một số vụ án nghiêm trọng ở Hà Nội thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác. Nhưng trong quá trình xét xử, nhiều tòa án có vướng mắc trong việc phân biệt giữa công và tội dẫn đến việc xử án và quá nhẹ.
Về thi hành án phạt tù, có bảy tỉnh đã thi hành nghiêm chỉnh các bản án phạt tù với 100% số bị cáo bị bắt thi hành án. Tuy nhiên nhìn chung, số bị cáo chưa thi hành án còn nhiều về số lượng và diễn ra ở nhiều tỉnh. Một số những nhiệm vụ trọng tâm của ngành năm tới là phục vụ tốt cuộc đấu tranh chống tham nhũng, buôn lậu, làm và buôn bán hàng giả, hàng cấm.
Vì sao số vụ án về tham nhũng buôn lậu được thủ lĩnh hơn năm trước?
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Lê Thanh Đạo báo cáo tình hình chấp hành pháp luật và kết quả hoạt động của ngành Viện Kiểm sát năm 1992. Theo báo cáo này, phạm vi pháp luật trở nên nghiêm trọng ở cả lĩnh vực an ninh, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội nhất là trên lĩnh vực kinh tế tình trạng phổ biến là nhiều đơn vị sản xuất kinh doanh lợi dụng cơ sơ hở thiếu sót của cơ chế thị trường để dấu vôn, dấu doanh thu và trốn thuế, vi phạm luật đất đai hiện ra rất nghiêm trọng ở nhiều địa phương… Đáng chú ý là nhiều cơ quan nhà nước, kể cả cơ quan bảo vệ pháp luật của buôn lậu và tiếp tay cho bọn buôn lậu để lợi vụ lợi. Trong năm 1992, qua 1618 đơn vị đã được kiểm sát, phát hiện số tiền nộp thuế thiếu và những khoản không nộp ngân sách hơn 100 tỷ đồng, để nhân viên tham ô 2,5 tỷ đồng.
Đồng chí Lê Thanh Đạo nêu rõ tình hình phạm tội diễn biến phức tạp và nghiêm trọng, nhưng số vụ án được khởi tố, điều tra và đưa ra truy tố xét xử chưa phản ánh đúng tình hình tội phạm còn bị bỏ lọt nhiều và số vụ án kinh tế, nhất là tham nhũng và buôn lậu, thụ ý lại ít hơn cùng kỳ năm trước…Đồng chí kiến nghị với QH tăng cường sự giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật của Chính phủ.
Tán thành những nội dung cơ bản đã phản ánh trong các báo cáo của Chính phủ nêu trên, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của QH do Chủ nhiệm ủy ban Hà Mạnh Trí trình bày cho rằng, báo cáo của Chính phủ về chống tham nhũng, buôn lậu chưa toàn diện, chưa phản ánh đầy đủ tình hình vi phạm pháp luật, chưa chỉ ra ngành nào, địa phương nào xảy ra nhiều vi phạm, tội phạm và chưa nêu được những việc cụ thể, thiết thực để thực hiện nghị quyết của QH. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ trong đấu tranh này. Ủy ban yêu cầu ngành Tòa án làm rõ nguyên nhân của 44% số bị cáo về tham nhũng, buôn lậu được hưởng án treo, công tác thi hành án còn nhiều yếu kém và yêu cầu Tòa án nhân dân tối cao khẩn trương kiểm tra chặt chẽ, thống kê đầy đủ tình hình thi hành án bàn giao cho Chính phủ. Cùng với việc ghi nhận những cố gắng, kết quả đạt được của ngành kiểm sát nhân dân, Ủy ban Pháp luật của QH cho rằng Viện kiểm sát cần tổ chức tốt hơn việc nắm và quản lý thông tin tội phạm. Ủy ban đặt câu hỏi: Vì sao “tình hình tham nhũng và buôn lậu diễn biến phức tạp và nghiêm trọng” nhưng “số vụ án về tham nhũng buôn lậu được thôi Ít hơn cùng kỳ năm trước?” Ủy ban cũng kiến nghị Chính phủ cần phải chỉ đạo tập trung kịp thời đối với một số ngành và địa phương có tình trạng tham nhũng. buôn lậu kéo dài và nghiêm trọng; chọn một số vụ án tham nhũng buôn lậu lớn để xét xử và công bố công khai trên các phương tiện thông tin địa phương, tạo đà cho cuộc đấu tranh này trong năm tới.
Hôm nay, QH làm việc tại hội trường.