Từ ngày 26 đến 28-10, Chủ tịch Lê Đức Anh đã đi thăm và làm việc tại hai tỉnh Quảng Bình và Nghệ An. Cùng đi với Chủ tịch có Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Nguyễn Việt Dũng.
Chiều 26-10 Chủ tịch Lê Đức Anh cùng đồng chí Trần Luyến, Bí thư tỉnh ủy Quảng Bình; Trung tướng Tư lệnh Quân khu 4 Nguyễn Quốc Thước và tới thăm làng Mô, xã Trường Sơn (Quảng Ninh, Quảng Bình). Đây là nơi bị thiệt hại nặng nhất về người và của trong trận lũ quét đêm rạng 8-10 vừa qua ở Quảng Bình: Toàn bộ 180 căn nhà bị phá hủy, trạm y tế chỉ còn là những bức tường đổ sập. 3.000 dân, trong đó đa số là đồng bà dân tộc Vân Kiều, mất hết của cải nhà cửa ruộng vườn, cây trái hoa màu.
Qua con sông Long Đại nước chảy xiết, bốn chiếc thuyền tam bản nhỏ đưa Chủ tịch và những người cùng đi tới là Mô (còn gọi là làng Tân Sơn) thuộc vùng núi cao hiểm trở cách biên giới Việt Nam – Lào hơn 3 km, Chủ tịch Lê Đức Anh đi dọc theo con đường làng đầy cây cối đổ ngổn ngang, bật rể, tới thăm hỏi ăn cần ông Trần Kiêm, 70 tuổi một gia đình liệt sĩ tại chiếc liệu dựng tạm. Mặt tấm áo mới được bộ đội Biên phòng là Mô tặng, với giọng xức động, Ông Kiêm kể lại cơn lốc quét qua làng vào lúc nửa đêm 7 rạng 8-10, bà Kiêm bị nước cuốn trôi mãi mấy ngày sau mới tìm thấy xác. Ông Kiêm theo dòng nước lũ bám được vào ngọn cây mít nên sống sót.
Tiếp đó, Chủ tịch tới thăm gia đình ông Hồ Gáy, người dân tộc Vân Kiều. Ông Gáy quá vợ, bị nước cuốn chết, để lại con trai, con dâu cùng các con gái đang ở tuổi vị thành niên. Thăm gia đình anh Hút, cũng người dân tộc Vân Kiều có một vợ và ba con bị nước cuốn trôi ra biển.
Nói chuyện với nhân dân làng Mô, Chủ tịch Lê Đức Anh thay mặt Đảng và Nhà nước chia buồn sâu sắc với các gia đình có người thân bị thiệt mạng, động viên các gia đình trong làng sớm khắc phục hậu quả của trận lũ lớn nhất với mực nước dâng cao 25 m so với lúc bình thường và 50 năm mới xẩy ra. Chủ tịch nhắc nhở bà con làng Mô chú ý gieo trồng kịp thời loại cây ngắn ngày để có cái ăn trong vài tháng tới. Trong khi chờ đợi thu hoạch, Chủ tịch đã cho chỉ thị cho chính quyền địa phương có kế hoạch cùng huyện Quảng Ninh và xã Trường Sơn chăm lo khôi phục sản xuất, bảo đảm đời sống, sức khỏe và việc học hành của nhân dân các vùng bị lũ lụt. Tại sân đồn biên phòng làng Mô, Chủ tịch đã nhiệt liệt biểu dương trung tá Hồ Sơn, người dân tộc Vân Kiều, đã cùng ban chỉ huy và toàn thể cán bộ, chiến sĩ không quản khó khăn trong những ngày lũ lụt đã, đem hết sức mình có giúp đồng bào làng Mô và các vùng lân cận. Khi qua trạm y tế của đồn, Chủ tịch Lê Đức Anh đã thăm hỏi chỉ Mon, vợ anh Hoàng Keo, trưởng công an xã Trường Sơn bị nước lũ cuốn đi mất tích. Bản thân chị bị nước uống cách làm 40 km, nhưng nhờ bám được hai chiếc can nhựa mà chị sống sót.
Trước khi trời làng Mô, Chủ tịch tặng nhân dân địa phương một số thuốc chữa bệnh và căn dặn cán bộ địa phương cùng lãnh đạo đồn biên phòng thủ lý phòng, chống bệnh sốt rét, cảm cúm và bệnh đường ruột cho nhân dân vùng bị thiên tai.
Tối 26-10, tại Đồng Hới, Chủ tịch Lê Đức Anh làm việc với lãnh đạo Đảng và Chính quyền tỉnh Quảng Bình. Đồng chí Trần Sự, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đã báo cáo với chủ tịch Lê Đức Anh về các biện pháp đã và đang thực hiện để khắc phục hậu quả nặng nề của cơn lũ vừa qua về tình hình-kinh tế xã hội của tỉnh.
Chủ tịch Lê Đức Anh nhắc nhở cán bộ nhân dân Quảng Bình sớm khắc phục những thiệt hại của trận lũ vừa rồi trên tinh thần thương yêu, lá lành đùm lá rách. Xã, huyện, tỉnh và trung ương cùng lo cho đồng bào 18 xã bị nạn. Đồng chí cũng chỉ ra những mặt mạnh của Quảng Bình như trồng rừng, trồng cây cao su, cây thông nhựa, sản xuất phân vi sinh và xi-măng, chú ý khai thác vùng biển. Phát triển nông nghiệp toàn diện để nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân Quảng Bình.
Sáng 27-10, Chủ tịch Lê Đức Anh tới thăm xã Đại Trạch, huyện Bố Trạch. Đây là xã hai lần lượt nhà nước tuyên dương Anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. 7600 hộ gia đình xã Đại Trạch ngày nay tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, sản xuất, trên dưới một lòng, đưa cuộc sống vật chất và tinh thần của nhân dân toàn xã lên một mức cao mới. Bình quân đầu người 450 kg thóc một năm, thu nhập thêm kinh tế vườn, đồi và dịch vụ, 95% dân số có nhà gạch và tiện nghi trong nhà, 70% số gia đình có đài thu thanh, nhiều gia đình có xe máy. 1000 học sinh cấp 1 và 2; 300 cháu vào nhà trẻ, mẫu giáo, có nhà văn hóa, rạp hát ngoài trời với 3.500 chỗ ngồi ,cả xã đã có điện thắp sáng, chạy máy bơm nước, máy xay xát.
Tùy gần cầu Chánh Hòa, gần đường 1A gần ga xe lửa và chợ, nhưng an ninh và trật tự xã hội được bảo đảm, cuộc sống yên lặng của nhân dân được giữ vững.
Sau khi nghe chính quyền báo cáo tình hình sản xuất và đời sống của địa phương, Chủ tịch Lê Đức Anh đã biểu dương những thành tích của nhân dân Đại Trạch và trao đổi ý kiến thân mật với đại biểu HĐND các xã, các cán bộ Chi đoàn Thanh Niên, Chi hội Phụ Nữ, hội nông dân và các đoàn thể khác trong xã về hoạt động của tổ chức này.
Ngày 27-10, đến Nghệ An, Chủ tịch Lê Đức Anh anh đã tới thăm quê hương Bác Hồ tại Kim Liên, Nam Đàn. Chủ tịch đã thắp hương viếng Bác, thăm ngôi nhà lá đơn sơ nơi Bác đã từng sống ở thiếu thời, trồng cây tại vườn khu lưu niệm và ghi vào sổ vàng của khu di tích lịch sử về Hồ Chí Minh như sau:” Các thế hệ hiện nay và mai sau mãi mãi nhớ ơn Bác Bác Hồ và mãi mãi đi theo con đường mà Bác đã chọn cho nhân dân và các dân tộc Việt Nam Nam”.
Chủ tịch Lê Đức Anh và những người cùng đi tới thăm các xí nghiệp khai thác đá quý tại huyện Quỳ Hợp thuộc tây bắc tỉnh Nghệ An. Qua cửa sổ máy bay lên thẳng, Chủ tịch Lê Đức Anh và đoàn tùy tùng đã thấy tình trạng ô nhiễm môi trường do mấy năm khai thác bừa bãi vùng mỏ đá quý và khai thác thiếc. Sông lạch nước đục ngầu, các hố đào bởi bừa bãi trong như những hố bom rải thảm B-52, nhiều khu rừng bị sạt lở còn trơ đất đỏ. Ngày nay vùng đỏ đó quý đã chấn dứt được nạn hàng vạn người từ nhiều nơi trong nước kéo đến tự do bới tìm hồng ngọc. Nhà nước đã xây dựng ở đây 4 xí nghiệp khai thác với những máy móc tương đối hiện đại.
Tại xí nghiệp khai thác đá quý số bốn, sau khi nghe báo cáo của giám đốc, nghe ý kiến của chủ tịch các xã Yên Hợp và Châu Bình các huyện Quỳ Châu và Quỳ Hợp về những cái được và cái chưa được trong quá trình khai thác hồng ngọc, Chủ tịch Lê Đức Anh nhắc nhở cán bộ và nhân dân địa phương làm sao vừa khai thác được đá quý để làm giàu cho nước, cho dân, vừa bảo đảm được sản xuất và đời sống của nhân dân, bảo vệ môi trường trường sinh thái, giữ gìn trật tự an ninh xã hội, đồng thời chú ý xây dựng đường sá, trường học, bệnh xá cho nhân dân các huyện miền núi, chăm lo đến đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số.
Tại xí nghiệp khai thác đá quý số 1, Chủ tịch Lê Đức Anh đã quan sát và tìm hiểu cặn kẽ cặn kẽ tình hình khai thác đá quý từ khâu đầu đến khâu cuối. Chủ tịch cũng đã nghe Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phạm Xuân Tùy trình bày những kiến nghị của địa phương về việc quản lý và khai thác đá quý này.
Tối 27-10, Chủ tịch Lê Đức Anh anh tới thăm Bộ Tư lệnh Quân khu 4. Trung tướng tư lệnh Nguyễn Quốc Thước, cùng các sĩ quan cao cấp của quân khu đã nồng nhiệt đón Chủ tịch.
Sau khi nghe báo cáo của tư lệnh quân khu về các mặt xây dựng, huấn luyện và làm kinh tế của bộ đội Quân khu 4, Chủ tịch Lê Đức Anh đã thân mật nói chuyện với các sĩ quan cao cấp của Quân khu. Trong câu chuyện, Chủ tịch đã đề cập đến các nhiệm vụ cụ thể của quân đội trong việc bảo đảm an ninh quốc phòng phòng và an ninh trong tình hình mới.
Sáng 28-10, Chủ tịch Lê Đức Anh đã làm việc với các đồng chí lãnh đạo Đảng và Chính quyền tỉnh Nghệ An, các đồng chí Nguyễn Bá, Bí thư Tỉnh ủy; Trần Văn Nghi, Chủ tịch HĐND tỉnh, và Phạm Xuân Tùy, Chủ tịch UBND tỉnh đã báo cáo với cách mặt công tác và tình hình phát triển kinh tế xã hội của địa phương với Chủ tịch.
Phát biểu ý kiến với cán bộ lãnh đạo các ngành của huyện Nghệ An, Chủ tịch Lê Đức Anh đã nêu cao truyền thống đáng tự hào của Nghệ An – quê hương của Bác Hồ vĩ đại, nơi sản sinh ra nhiều nhân tài cho đất nước, nơi có công lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chủ Tịch cho rằng những bước đi hiện nay của Nghệ An là vững chắc, các mặt đều khá. Phân tích tình hình và thế giới I và trong nước, Chủ tịch nhắc nhở đồng bào và chiến sĩ Nghệ An phải luôn luôn có tinh thần đổi mới suy nghĩ, độc lập và tự chủ, phát huy chi dân chủ xã hội chủ nghĩa, dựa vào đó mà vươn lên bên trong xây dựng cuộc sống mới chẳng trong sản xuất và bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân.
Tiếp đó, Chủ tịch Lê Đức Anh đã tới thăm và nói chuyện với các đại biểu về kỳ họp thứ 5 khóa 12 HĐND tỉnh Nghệ An. Chủ tịch Lê Đức Anh nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các đại biểu HĐND các cấp, kể cả đại biểu QH, là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. HĐND cũng như QH hay đặc biệt chú trọng làm tốt trách nhiệm giám sát và nhân dân đã giao phó, đặc biệt là giám sát việc chống tham nhũng mà toàn dân đang quan tâm.
Được bầu ra làm đại diện cho dân thì đại biểu HĐND phải làm việc hết sức mình để phục vụ nhân dân. Mọi việc làm mà của Đảng, Nhà nước và cán bộ các ngành, các cấp, các đoàn thể là để phục vụ lợi ích của nhân dân, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân về chính trị kinh tế xã hội…Chúng ta đã thuộc lòng câu “nhà nước của dân do dân và vì dân” nhưng chúng ta làm còn chưa tốt, còn nhiều vấp váp. muốn làm tốt điều đó phải thật sự thực hiện dân chủ và mở rộng dân chủ với nhân dân. Khi người dân đã có quyền dân chủ thực sự thì họ sẽ làm tốt nghĩa vụ của họ sản xuất sẽ phát triển. Chủ tịch nêu rõ sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước trước đây tới nay là do dân làm. Nếu biết phát huy sức mạnh của nhân dân và dựa vào dân thì việc gì chúng ta cũng làm được. Chủ tịch chúc cán bộ và nhân dân Nghệ An đoàn kết, hăng hái xây dựng quê hương giàu mạnh.